Categorie archief: Boeken

Elk boek heeft een verhaal. Is het een verhaal wat vraagt om goed in beeld te blijven, dan maak ik daar een pagina van. Komt het zomaar voorbij, is het een goed verhaal wat best leuk is om te lezen, dan schrijf ik er een blogje over. Maar kijk ook op losse pagina’s over boeken, hieronder in het rijtje.

Een nieuw christendom

Een boek dat afgeraden werd, voelde als een boek wat gelezen diende te worden. En zo ging het. Angst en wantrouwen zijn slechte raadgevers voor mij. Ik wil leven vanuit vertrouwen en hoop en wil leergierig zijn. Voor mij blijft dat goed gaan, zolang ik me laat inspireren door God.

De schrijver, Brian McLaren is een controversiële figuur in de orthodoxe christelijke wereld. Hij stelt vragen bij traditionele opvattingen, en die geven daar de angst dat hij belangrijke waarden wil bevechten. Met een open maar kritische blik ben ik het boek daarom gaan lezen. De schrijver heeft het boek in twee delen gesplitst. Boek 1 “Ontsluiten en openen” start met het deel over de narratieve vraag. Wat is de overkoepelende verhaallijn in de bijbel? Gaat het echt in de bijbel over de volmaakte start en de zondeval, een neerwaartse lijn naar de gevallen wereld, die in staat van veroordeling ligt. En dan wordt de opwaartse lijn benadrukt, de redding die uiteindelijk twee mogelijkheden biedt. De vraag stellen is cruciaal. Is dit echt de enige manier waarop je de bijbel kunt lezen? Interessant is het om zijn anders lezen te volgen.

Andere delen gaan over de gezagsvraag. Hoe moeten we de bijbel verstaan? Een wetboek, een bibliotheek. Er is zoveel moois in te vinden! Ook de Godvraag komt naar voren. Lastig is bijvoorbeeld het gewelddadige. Is God gewelddadig? Hoe past dat bij wat Jezus gezegd heeft? “Wie mij heeft gezien, heeft de Vader gezien.” Ook over Jezus wordt uitgebreid geschreven. Wie is Jezus. Jezus lijkt geregeld tegen wat geleerd wordt, in te gaan. Gaat buiten de lijntjes. En wat is dan feitelijk het evangelie. Allemaal vragen, die gesteld mogen worden, moeten worden. De vragen die Brian stelt leven bij mij ook. Daarom ben ik blij met iemand, die het aandurft om voorbij de religie te gaan.

In het 2de boek “Opstaan en op onderzoek gaan” komen opnieuw vijf delen. Ze gaan over de kerkvraag. Kerken redden, letterlijk, levens. Maar hoe ziet de authentieke nieuwtestamentische kerk eruit? En hoe functioneert die? Gaat het om de juiste kennis, beste manieren? Echt van alles roept Brian op om over na te denken. En dat gebeurt bij mij dan ook. En dat is nog niet voorbij. En dan al weer de volgende vraag, de seksvraag. Dat is toch een splijtzwam . En nog zo’n heet hangijzer: de toekomstvraag. Er zijn zoveel visies en theorieën. Tot slot komt hij te spreken over hoe gelovigen moeten omgaan met andersgelovigen. Best een ingewikkeld iets, met onze meningen over van alles.

Ik ervaar het hele boek als geschreven vanuit deemoedigheid. Brian is een eerlijke vragensteller, die een zoektocht beschrijft naar waar het echt om gaat. Geloven, leven en dienen, zoals Jezus dat wilde. Een zoektocht naar een nieuw levend christendom.

De oorlog van horen zwijgen

Een leestip in de krant voor boek krijgen, deze lenen bij de bibliotheek en dan starten met lezen en vervolgens eigenlijk niet meer ermee kunnen stoppen… Zó ging het!

Het boek is geschreven door een dochter van een man, die in Indonesië als kind geleden heeft aan de Japanse bezetting. Maar zij is ook de dochter van een vrouw die dochter was van een NSB-er. Dat is een bijzonder complexe mix en maakt het heel boeiend om dit familieverhaal te lezen. De schrijfster heeft veel bronnenonderzoek gedaan en dat maakt het boek extra lezenswaardig. Ze heeft het boek in drie delen geschreven, de geschiedenis van vader en moeder en het samenkomen van die geschiedenis erna.

Samen met haar vader gaat ze terug naar Indonesië. Ze doet een reisverslag en daarnaast beschrijft ze de historische gegevens en herinneringen aan de plekken die ze samen bekijken. Ze leert zo begrijpen waardoor het gedrag van vader is zoals het is. Opgeven is geen optie bij vader. Fouten kan hij niet toegeven. Geld uitgeven is erg moeilijk. Niks mag weggegooid worden. Er niemand echt te vertrouwen. Overlevingsstrategieën. Vervolgens beschrijft ze de geschiedenis van haar moeder en grootouders, die in de oorlog NSB-leden werden en daarna er op afgerekend hadden. Vanuit de schaamte en de blijvende angst afgerekend te worden op fouten van vroeger, wordt gezwegen. Nog steeds. Voor beide ouders was er geen vrijheid, niet echt ontspanning om te kunnen genieten. Over emoties wordt niet gesproken. De zwijgzaamheid is zeer invoelbaar beschreven. Ook de schrijfster en haar generatie ervaart nog dagelijks de indirecte gevolgen van wat er in de jaren 40-50 is gebeurd. Begrijpen is zo nodig!

En de zwijgzaamheid en wegstoppen van elk gevoel door de slachtoffers van de Japanse bezetting, is ook zeer indringend beschreven. Zo ook de tegenstrijdige gevoelens die duizenden kinderen en kleinkinderen van nazisympathisanten voor hun geliefden koesteren, maken dat ze blijven zwijgen. Ongelooflijk leerzaam.

Hemelse ervaring

Vandaag heb ik een heel bijzonder boekje uitgelezen over de vierjarige Colton, die door een wonder een operatie aan zijn blinde darm overleeft.

Na de operatie vertelt hij over dingen die hij gezien heeft terwijl hij geopereerd werd. Zijn vader zag hij in een ruimte vol woede en machteloosheid bidden voor zijn genezing. De artsen die hem aan het opereren waren, zag hij. Maar nóg wonderlijker vertelt hij over hoe hij in de hemel terecht komt. En wat hij vertelt over Jezus, de hemel en de toekomst blijkt wonderwel grote overeenkomsten te hebben met wat de bijbel beschrijft, o.a. in de visioenen van Johannes. Wonderlijk mooi! Fascinerend.

Het is een boekje waar ik zeer blij van wordt. Geloven zoals dit kind het deed, is wat anders dan alles wat beredeneerd wordt voorgehouden. Durven geloven als een kind of zoals Abraham het deed en vol vertrouwen op pad ging naar een beloofd land.

Eerder heb ik ook een studieboek met verhalen over bijna-dood ervaringen gelezen. Vrijwel alle ervaringen gaan over de liefdevolle sfeer, de hartelijkheid en de herkenning van eerder overledenen in die periode van het bijna dood zijn.

Voor mij is het vertrouwen in God sinds mijn 11de een realiteit. En een boekje als dit bevestigt voor mij wat ik al heel lang ervaar: Jezus houdt van ons. Zijn dood heeft de weg geopend naar de Vader. En de ontmoetingen met God en Jezus zijn intens mooi en geruststellend. Doodgaan betekent een pijnlijk afscheid van geliefden hier, maar tegelijkertijd een ontmoeting, oog in oog met Hem, die de pure liefde is. Mooier dan mooi!

Als ik in de HEMEL kom

Een korte preview op Instagram trok mijn aandacht. Een gesprek van Andries Knevel met de schrijver van een boek over de hemel. En de vraag bestaat de hemel wel?

Mijn aandacht was getrokken. Dit is toch waar we het over hebben? Hemel of hel? Christenen en niet-christenen praten over de hemel, zo heb ik wel gemerkt, voor plek waar hun geliefde is: een vader, moeder, opa oma of kind, …

In dit boek, wat eigenlijk gelijk als bij mij begon met nieuwsgierigheid, zijn 8 mensen geïnterviewd. Ze hebben in de meeste gevallen de dood van zeer nabij mee gemaakt of andere bij het naderen ervan begeleiding gegeven. Twee theologen geven hun visie op wat de bijbel over de hemel schrijft. De bijbel schrijft er eigenlijk vrijwel niets over…

Drie geïnterviewden zijn niet meer onder ons en leefden met het besef dat de dood aanstaande was. Ze hebben ontroerend open en eerlijk zich uitgesproken over het leven wat ze hadden en hebben en hun beeld van het einde.

Ik ben blij met dit boek. Lees het wanneer je ook over je leven en de toekomst eerlijk wilt nadenken.

EEN KWESTIE VAN DOOD EN LEVEN

– een boekbespreking

Onder GGZ collega’s is psychiater / psychotherapeut Irvin Yalom (1931) een bekende naam en voor velen ook een voorbeeld. Ook voor mij. Zelf heb ik ook diverse boeken van hem gelezen. Heel recent kwam zijn -waarschijnlijk- laatste boek op de markt met de treffende titel “Een kwestie van dood en leven” wat hij schreef met zijn echtgenote, Marilyn (1932).

De gezondheid van beiden hangt aan een zijden draad. De reden om over deze materie te schrijven ligt daarom voor de hand. Het is om en om door beiden geschreven. Elk kijkt terug op hun carrière, hun mooie jaren, maar nu ook op hun nabije levenseinde.

Het is een heel eerlijk boek. Irvin, die jarenlang mensen met rouw en de dreigende dood heeft begeleid, merkt dat hij uit onderzoek al veel heeft geschreven, maar het doorleven van afscheid nemen wel wat anders is. Hij haalt troost uit zijn zelfgeschreven boek over de dood, “Tegen de zon in kijken”. En hij leert zoveel meer door terug te blikken op zijn therapeutische carrière. Die reflectie is pijnlijk kwetsbaar en eerlijk.

De kwestie van dood en leven overkomt ons allemaal. De ene ervaart het vroeger dan de ander, maar voor iedereen geldt het. De schrijvers kijken terug, halen herinneringen op en ontdekken bijvoorbeeld dat hun oude bekenden vrijwel allemaal overleden zijn. De schrijvers zijn op dat moment 87 en 88 jaar en ontdekken dat ze tot de allerlaatsten behoren van hun generatie. Zeer confronterend. In de afgelopen maanden zocht ik ook op internet naar namen van jongens van de lagere en middelbare school en ontdekte dat zeker twee oud-klasgenoten al zijn overleden. Dat raakt!

Afhankelijk worden is voor iedereen moeilijk, maar voor mensen, die graag helpen, blijkt het – ook in de gesprekken, die ik met zulke mensen voer- vaak ergerlijk moeilijk. Ook Irvin beschrijft dat. En op zijn hoge leeftijd is hij nog altijd actief als therapeut… 88 jaar! En dan ontkomt hij er ook niet aan. Hij moet loslaten en toelaten. Niet alleen het verliezen van zijn zeer beminde Marilyn, maar zijn kracht, herinneringen en geheugen. Een moeilijk proces. Er komen gedachten aan de zelfgekozen dood. Hij heeft velen ertegen beschermd. En nu moet hij, maar ook zij daaraan denken. Door de machteloosheid en gebrek aan perspectief. En denkt hij echter verder: ‘patiënten helpen raakt aan de diepste kern van mijn leven en is iets wat ik niet kan en wil besmeuren’. Deze zin raakt mij zeer. Zo beleef ik dat ook. Echt zijn, zelf ook doen wat je de ander suggereert. In moeilijke omstandigheden blijft dat een eerlijke uitdaging. En daarover schrijft hij. Het naast de ander staan met ook de eigen ervaring, is wat me aanspreekt en wat ikzelf ook graag doe.

We vergeten dingen, die in het actuele moment zo van betekenis zijn. We denken dan het voor altijd te onthouden. Het blijkt niet zo te gaan. Irvin Yalom heeft veel anekdotes opgeschreven en delen ervan verwerkt in zijn verschillende boeken. Nu hij dingen begint te vergeten, context kwijtraakt en merkt in een heel andere eeuw te zijn aangekomen, heeft hij er verdriet van. Dat mag er zijn. Moet er zijn. Hij leert weer een heel andere kant van zichzelf kennen. Zo bekent hij nog nooit een zelfstandig wonende man te zijn geweest.

In zijn boek “Tegen de zon in kijken” komt hij teruglezend een passage tegen waarin hij patiënten vraagt wat ze het meest vreest aan de dood. Het antwoord is “Alle dingen die ik niet gedaan zou hebben“. Wat een treffende gedachte. We stellen snel iets uit voor later, terwijl dat voor nu bedoeld is.

De Yaloms zijn opgegroeid in de joodse cultuur, maar zijn niet religieus. Na de dood stopt het voor hen. De Bijbelse teksten zijn echter ook voor hen een bron van steun. Zo wordt geciteerd uit Psalm 23: “Al ging ik ook door een dal vol schaduw van de dood, ik zou geen kwaad vrezen”… en Paulus in 1 Korinthe 15: “Dood, waar is uw prikkel? Graf, waar is uw overwinning?” Voor mij citaten, die juist in de context waarde hebben, namelijk omdat een altijd aanwezige, met ons betrokken God is.

Het mooie in dit boek is voor mij de eerlijkheid, het kijkje in hun gedachten. Het proces van de voortschrijdende ziekte bij Marilyn en de kwetsbaarheid van Irvin, vragen van beiden om het onder ogen te komen. Ze lezen elkaars hoofdstuk, voordat de ander verder schrijft en zo helpen ze elkaar ook door het proces. Een eerlijke reflectie, ieder voor zich, maar ook samen. Het hele proces, tot aan het daadwerkelijke overlijden wordt zo beschreven. Zolang het kan samen.

Na haar overlijden ontstaat er een nieuwe werkelijkheid. Rouwen vraagt tijd. Verdriet heeft zijn plaats nodig. Het is hard werken, zo ervaart Irvin. In een aantal hoofdstukken laat hij tot ongeveer een jaar na het overlijden ons in zijn ervaringen delen. Heel bijzonder. Een trooster moet ook getroost kunnen worden. Angst en pijn horen bij het leven, ook als therapeut. Ongelooflijk kwetsbaar wanneer het afscheid zo openlijk wordt beschreven. Zeldzaam mooi.

Dit boek heb ik voorgelezen aan mijn geliefde en brengt ook onszelf in gesprek over dezelfde thema’s. Hoewel we bijna 30 jaar jonger zijn, is het ook voor ons goed daarover te spreken. Het is goed het onder ogen te zien en niet ervoor weg te lopen.